Polska dopisała nowy rozdział do mapy technologicznej Europy. Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski ogłosił oficjalne uruchomienie pierwszego europejskiego komputera kwantowego – PIAST-Q – który rozpoczął pracę w Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym. To nie tylko sukces polskiej nauki i inżynierii, ale także symboliczny moment: Europa stawia własny krok w kierunku niezależności technologicznej w jednej z najbardziej strategicznych dziedzin XXI wieku.
Nowy poziom mocy obliczeniowej
PIAST-Q (ang. Polish Infrastructure for Advanced Scientific Technologies – Quantum) to maszyna zbudowana z myślą o najbardziej zaawansowanych projektach badawczych w dziedzinie obliczeń kwantowych. Zamiast operować na klasycznych bitach (0 lub 1), wykorzystuje kubity – jednostki informacji kwantowej, które mogą znajdować się w stanie superpozycji. Efekt? Teoretycznie nieporównywalnie większa moc obliczeniowa przy wybranych zadaniach niż jakikolwiek konwencjonalny superkomputer.
Jak podkreślił Dariusz Standerski, „to nie jest jedynie projekt badawczy – PIAST-Q ma realne zastosowania i już teraz może być wykorzystywany przez naukowców oraz sektor publiczny i prywatny do rozwiązywania złożonych problemów obliczeniowych, których nie da się efektywnie przetwarzać klasycznymi metodami”.
Dlaczego to takie ważne?
Dotychczas dostęp do komputerów kwantowych był zarezerwowany dla największych mocarstw technologicznych: USA, Chin, Kanady czy Izraela. Teraz – dzięki wieloletnim inwestycjom w infrastrukturę badawczą oraz współpracy z europejskimi partnerami – Polska staje się jednym z liderów w tej dziedzinie.
Możliwości PIAST-Q mogą przyczynić się m.in. do:
- rozwoju nowych leków i terapii medycznych dzięki modelowaniu molekularnemu,
- optymalizacji procesów logistycznych i przemysłowych,
- wzmacniania cyberbezpieczeństwa i kryptografii postkwantowej,
- badań nad sztuczną inteligencją nowej generacji.
Kwantowa suwerenność Europy
PIAST-Q nie jest tylko polskim przedsięwzięciem – to część szerszego europejskiego planu budowy suwerenności cyfrowej w kluczowych dziedzinach. Unia Europejska od lat inwestuje w programy badawcze w zakresie technologii kwantowych (Quantum Flagship), a lokalizacja komputera właśnie w Polsce to wyraz zaufania do kompetencji naszych naukowców i inżynierów.
Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, które od lat jest pionierem w zakresie infrastruktury obliczeniowej, stanowi idealne środowisko do rozwoju tego typu projektów. To tu już wcześniej powstawały jedne z najwydajniejszych superkomputerów w tej części Europy.
Co dalej?
Wiceminister Standerski zapowiedział, że kolejnym krokiem będzie udostępnienie PIAST-Q dla środowisk akademickich i start-upów technologicznych. Planowane są również programy edukacyjne i grantowe dla młodych badaczy oraz inicjatywy popularyzujące technologię kwantową wśród uczniów i nauczycieli.
Nie jest to zatem wyłącznie projekt infrastrukturalny, ale także społeczny – mający stworzyć fundament pod rozwój całego ekosystemu innowacji.
źródło zdjęcia: https://x.com/DStanderski
Anna Miller