Prezydent Andrzej Duda podjął decyzję, która wywołała falę krytyki – skierował do Trybunału Konstytucyjnego ustawę umożliwiającą młodzieży od 13. roku życia dostęp do pomocy psychologicznej bez konieczności uzyskania zgody rodziców. Rzeczniczka Praw Dziecka, Monika Horna‑Cieślak, nie kryje rozczarowania. W emocjonalnym wpisie podkreśliła: „Nie odpuścimy”.
O co chodzi w ustawie?
Nowelizacja przepisów miała wprowadzić możliwość, by nastolatkowie w wieku 13+ mogli samodzielnie zgłosić się na wizytę do psychologa w publicznej placówce, bez konieczności informowania rodzica przed spotkaniem. Jednak co istotne, ustawa nie dotyczyła terapii, a jedynie pierwszej konsultacji psychologicznej. Rodzice mieli być informowani o tym, że dziecko korzysta z takiej pomocy – ale już po spotkaniu.
Dlaczego prezydent zablokował ustawę?
Andrzej Duda uznał, że nowe przepisy mogą budzić wątpliwości konstytucyjne, m.in. w zakresie praw rodzicielskich. Zwrócił także uwagę, że zawód psychologa w Polsce nie jest w pełni uregulowany, co jego zdaniem, może prowadzić do ryzyka nadużyć.
Rzeczniczka Praw Dziecka: „Dzieci nie mają czasu czekać”
Monika Horna-Cieślak wyraziła stanowczy sprzeciw wobec decyzji prezydenta. Podkreśliła, że to ważna ustawa, której celem było ratowanie zdrowia psychicznego młodych ludzi. W mediach społecznościowych przypomniała dramatyczne statystyki: w 2023 roku aż 145 nastolatków zmarło w wyniku samobójstw – więcej niż zginęło w wypadkach drogowych.
Jej zdaniem nowe przepisy mogłyby ułatwić dzieciom dostęp do pierwszego kontaktu z psychologiem w sytuacjach kryzysowych, bez obawy o brak zrozumienia czy zgodę ze strony dorosłych.
Wspólny głos młodych i ekspertów
Rzeczniczka nie jest osamotniona. W obronie ustawy stanęło ponad 40 organizacji młodzieżowych, które również apelowały o jej podpisanie. Ich zdaniem, młodzi ludzie zasługują na szansę rozmowy z profesjonalistą, zanim sytuacja stanie się naprawdę poważna.
Ustawa trafiła do Trybunału Konstytucyjnego, który oceni jej zgodność z konstytucją. Tymczasem Rzecznik Praw Dziecka i środowiska młodzieżowe zapowiadają dalsze działania i starania, by takie rozwiązanie weszło w życie. Ich przesłanie jest jasne: wsparcie psychologiczne powinno być dostępne dla młodych jak najszybciej – bez zbędnych barier.