Kolumbia stała się pierwszym państwem na świecie, które nie tylko zerwało relacje dyplomatyczne z Izraelem, lecz także wdrożyło konkretne sankcje gospodarcze i prawne przeciwko temu państwu. Te działania mają charakter realny i wiążący – przewidują embargo na dostawy uzbrojenia, paliwa i technologii dwuznacznego przeznaczenia, a także zakaz korzystania z portów państw sygnatariuszy.
Tło polityczne i geneza sankcji
W maju 2024 roku prezydent Gustavo Petro ogłosił wycofanie ambasadora i zakończenie relacji dyplomatycznych z Izraelem, oskarżając jego działania w Gazie o charakter „ludobójczy”. Już w lutym tego samego roku Kolumbia zawiesiła wszystkie zakupy broni od Izraela.
Szczyt Grupy z Hagi w Bogocie – konkretne decyzje
15–16 lipca 2025 roku w stolicy Kolumbii odbyła się pilna ministerialna konferencja grupy The Hague Group, współprzewodzonej przez Kolumbię i RPA. Wzięło w niej udział ponad 30 państw, w tym 12 formalnie zgodziło się na wdrożenie ambitnych środków wobec Izraela.
Czym są te sankcje?
Zgłaszane podczas szczytu zobowiązania obejmują:
- zakaz eksportu broni, paliwa, technologii oraz sprzętu wojskowego do Izraela;
- blokadę portową dla statków, które mogą przewozić materiały przeznaczone do izraelskiego sektora militarnego;
- rewizję kontraktów publicznych w celu wyeliminowania wsparcia instytucji państwowych dla izraelskiej okupacji;
- wspieranie ścigania zbrodni międzynarodowych przez uniwersalną jurysdykcję i przestrzeganie nakazów ICC, w tym dotyczących aresztowania premiera Netanjahu i byłego ministra obrony Yoava Gallanta.
Reakcje międzynarodowe
Ruch Kolumbii został dostrzeżony i skrytykowany przez wiele tradycyjnych struktur, takich jak UE, która dotąd nie zdecydowała się na sankcje wobec Izraela, mimo narastających apeli o reakcję.
Ze swojej strony Hamas powitali decyzję jako „śmiały krok”, wskazując na ograniczanie dostaw dla izraelskiego militarnego potencjału jako skuteczny środek presji.
Prezydent Petro w op-edzie dla „The Guardian” wezwał inne państwa do naśladowania Kolumbii, oceniając jej działania jako przykład zobowiązania do przestrzegania prawa międzynarodowego wobec państwowych zbrodni.
Krytyka i kontrowersje
Choć sankcje są formalnie w mocy, ich efektywność poddaje się próbie. Krytycy wskazują na brak mechanizmów egzekwowania zakazu eksportu węgla – jego przesył nadal miał miejsce pomimo dekretu z sierpnia 2024 roku, co rodzi pytania o realną skuteczność polityki rządu. Ponadto odnotowano także kontrowersje dotykające wcześniejszych relacji militarno‑technologicznych – np. umowy z firmą Elbit Systems i innymi koncernami izraelskimi.
Kolumbia nie ograniczyła się do symbolicznego sprzeciwu wobec działań Izraela: jako pierwsze państwo na świecie wdrożyła kompleksowe sankcje obejmujące embarga militarne i kontrolę publicznych finansów. Szczyt The Hague Group w Bogocie z 15–16 lipca 2025 roku stanowi precedens, pokazując, że międzynarodowe prawo może mieć realną rangę polityczną. To punkt zwrotny w międzynarodowej reakcji na konflikt izraelsko‑palestyński.