Załoga misji IGNIS, w tym polski astronauta Sławosz Uznański, wróciła niedawno z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Pobyt na orbicie trwał 18 dni i – choć krótki – już pozwolił naukowcom dokładniej przyjrzeć się, jak ciało człowieka reaguje na warunki panujące w kosmosie. Szczególną uwagę zwrócono na zmiany w składzie krwi.
Ciało w stanie nieważkości – co się dzieje?
Pod wpływem mikrograwitacji płyny w organizmie zaczynają się przemieszczać ku górze. To dlatego twarze astronautów wyglądają na opuchnięte, a niektórzy z nich doświadczają zawrotów głowy lub uczucia dezorientacji. To naturalna reakcja organizmu na brak grawitacji, która pojawia się już po kilku dniach pobytu w przestrzeni kosmicznej.
Wyniki badań krwi – niepokojące sygnały
Badania krwi wykonane po powrocie na Ziemię ujawniły zmiany podobne do tych, jakie występują u osób przebywających długo w izolacji – np. w bazach polarnych czy na okrętach podwodnych. Astronauci mają także obniżone poziomy witamin D i B12. To efekt braku światła słonecznego i ograniczonego dostępu do świeżych produktów – warunków typowych dla misji kosmicznych.
Niebezpieczne promieniowanie
Jednym z poważniejszych zagrożeń w przestrzeni kosmicznej jest promieniowanie jonizujące, które może uszkadzać DNA. Astronauci są więc stale monitorowani pod kątem ekspozycji, a podczas zwiększonej aktywności słonecznej przebywają w specjalnie chronionych częściach stacji.
Powrót na Ziemię – i co dalej?
Choć krótki pobyt w kosmosie nie powoduje drastycznych zmian zdrowotnych, to przy dłuższych misjach pojawiają się problemy z mięśniami i kośćmi. Astronauci muszą wtedy przejść kompleksową rehabilitację, by wrócić do formy. Dlatego tak ważne są regularne badania – już teraz pozwalają lepiej przygotować się na dłuższe loty, np. na Marsa.
Misja IGNIS była nie tylko sukcesem technologicznym, ale też źródłem cennych danych o tym, jak ludzki organizm radzi sobie w przestrzeni kosmicznej. Te informacje mogą w przyszłości pomóc lepiej zadbać o zdrowie astronautów podczas wielomiesięcznych podróży poza orbitę Ziemi.