Budżet państwa to najważniejszy plan finansowy kraju. Określa, jakie będą dochody i wydatki państwa w danym roku i wskazuje, na co zostaną przeznaczone publiczne pieniądze. Jego przygotowanie i uchwalenie to proces rozpisany w Konstytucji, w który zaangażowane są rząd, parlament i prezydent.
Rząd przygotowuje projekt
Prace nad budżetem rozpoczynają się wiele miesięcy wcześniej, zwykle już wiosną. Ministerstwo Finansów opracowuje tzw. notę budżetową, w której wyznacza harmonogram i zasady przygotowywania planu. Na tej podstawie poszczególne resorty tworzą swoje propozycje wydatków.
Latem minister finansów zbiera wszystkie dane, a we wrześniu gotowy projekt wraz z uzasadnieniem trafia do Rady Ministrów. Rząd musi przekazać go Sejmowi najpóźniej do 30 września roku poprzedzającego.
Sejmowa debata i poprawki
Po przyjęciu przez rząd projekt trafia do Sejmu. Tu odbywają się trzy czytania. W pierwszym rząd prezentuje główne założenia i odpowiada na pytania posłów. W kolejnych czytaniach analizuje się szczegóły i można zgłaszać poprawki.
Konstytucja daje parlamentowi maksymalnie cztery miesiące na uchwalenie budżetu. Jeśli w tym czasie nie uda się zakończyć prac, prezydent ma prawo rozwiązać Sejm.
Senat i powrót do Sejmu
Uchwalona w Sejmie ustawa trafia do Senatu. Senatorowie mogą zgłosić poprawki, ale ostateczne słowo zawsze należy do Sejmu, który przyjmuje finalną wersję dokumentu.
Podpis prezydenta
Ostatnim etapem jest podpis prezydenta. W przeciwieństwie do innych ustaw, głowa państwa nie może zawetować budżetu – ma obowiązek go podpisać. Od tej chwili ustawa budżetowa staje się prawem i obowiązuje przez cały rok.
źródło zdjęcia: FB/Sejm Rzeczypospolitej Polskiej