Katarzyna Kozyra – laureatka Paszportu Polityki, artystka znana z radykalnych gestów i kontrowersyjnych projektów – znów wywołała ferment. Tym razem nie za sprawą instalacji z koniem czy performance’ów z pogranicza cielesności, lecz… ogłoszenia o pracę. Na stronie Fundacji Katarzyny Kozyry pojawiła się oferta zatrudnienia z dolnym progiem wynagrodzenia 4500 zł brutto. Problem w tym, że od stycznia 2025 r. obowiązująca płaca minimalna wynosi 4666 zł brutto.
Sztuka eksploatacji?
Kontekst nie pozostawia złudzeń – chodzi o pełen etat. W tej sytuacji zaproponowanie stawki poniżej ustawowego minimum może nie być tylko faux-pas – lecz wykroczeniem. Owszem, wiele fundacji funkcjonuje na granicy możliwości finansowych, jednak publiczne ogłoszenia tego rodzaju sugerują co najmniej lekceważenie obowiązujących norm. W dodatku mówimy o artystce, która – jak sama deklaruje – od lat chce w swojej działalności przekraczać granice i zadawać pytania o normy społeczne. Tym razem pytania jednak zadaje opinia publiczna.
Do chwili publikacji tego artykułu nie pojawiło się oficjalne stanowisko ze strony Fundacji Katarzyny Kozyry. Tymczasem prawnicy przypominają: oferowanie wynagrodzenia poniżej płacy minimalnej, niezależnie od tego, czy mówimy o artystce, fundacji czy piekarni, jest niezgodne z przepisami prawa pracy. Jeśli pracodawca deklaruje zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę – obowiązują go minimalne stawki określone przez rząd.
Branża kultury na krawędzi
Nie od dziś wiadomo, że instytucje i organizacje działające w obszarze kultury balansują na granicy wypłacalności. Projekty zależą od grantów, granty od urzędników, a urzędnicy od politycznej pogody. W takim krajobrazie stabilne zatrudnienie jest wyjątkiem. Ale czy to usprawiedliwia łamanie prawa?
Problem staje się tym bardziej drażliwy, że dotyczy środowiska, które samo chętnie angażuje się w tematy społeczne, krytykuje nierówności i wspiera mniejszości. W tym kontekście brak refleksji nad warunkami pracy osób współtworzących instytucje kultury razi szczególnie.
źródło zdjęcia: https://x.com/Michalina_Kobla/status/1939576443081458087